Czy zastanawiałeś się czy ktoś próbował zdefiniować, pogrupować nasze potrzeby? Z pewnością każdy pamięta piramidę potrzeb Maslova. Zainspirował on badaczy do dalszych poszukiwań. Klasyfikacji poziomów świadomości jest kilka. Dzisiaj przedstawię Ci jeden z nich. W późniejszych artykułach będzie mi się zdarzało używać porównań do tej właśnie klasyfikacji. Z tego względu na wstępie wprowadzę do tej właśnie teorii. 

Badania Greavs’a

Clare Graves ze względu na niejasności dotyczące koncepcji Maslow’a (piramidy potrzeb) szukał odpowiedzi dotyczącej potrzeby samorealizacji. W wyniku swoich badań doszedł do wniosku że trudno jest znaleźć tu jeden uniwersalny mianownik wszystkich ludzi. Zauważył, że ze względu na wykonywany zawód czy sposób życia każdy inaczej pojmuje samorealizację, a co za tym się kryje – każdy postrzega inaczej życie jako takie. Wynikało to z różnego sposobu myślenia, przekonań religijnych i poglądów na świat. Graves opisał wzorce różnych grup na podstawie swoich badań, które zawierały kilkadziesiąt tysięcy obserwacji. 

Udoskonalenie koncepcji przez Beck’a i Crown’a

Graves stworzył ten harmonijny i klarowny system etapów rozwoju świadomości grup ludzkich, a Beck i Cown, jako uczniowie i następcy pozostali mu wierni i rozbudowali go wyodrębniając nazwy i wybierając kolory symbolizujące każdy z poziomów. Mówimy tutaj o strukturze, która określa rozwój świadomości jako spirale, która jest poplątana oraz niesymetryczna, a rozwój jest zawijaniem. W rozwoju tym możemy zarówno wznosić się wyżej jak i spadać na niższe poziomy. Powinnam wyjaśnić również, że dana osoba w różnych aspektach swojego życia może być jednocześnie na wielu różnych „falach istnienia”, a dynamika spiralna nie uwzględnia stanów świadomości.

Zdefiniowane poziomy świadomości

Każda opisany poziom rozwoju to zestaw systemu wartości, struktury psychologicznej, światopoglądu, po nawet sposób zarządzania. Dynamika spiralna pokazuje nam więc siedem poziomów świadomości charakteryzujących się poniższymi cechami : 

Beżowy : archaiczny-instynktowny 
– Poziom podstawowego przetrwania (jedzenie, picie, ciepło, bezpieczeństwo, seks);
– Instynkty wykorzystywane są do przetrwania;
– Występował on wśród najwcześniejszych ludzkich społecznościach;
– Występuje np. wśród noworodków czy osób umysłowo chorych.

Purpurowy : magiczny-animistyczny
– Myślenie animistyczne : dobre i złe moce decydują o toczących się wydarzeniach;
– Najważniejszą potrzebą jest bezpieczeństwo;
– Występowanie: wiara w zaklęcia typu wudu, rytuały rodzinne, magiczne wierzenia, drużyny sportowe.

Czerwony
– Myślenie impulsywne, heroiczne, egocentryczne;
– Świat jest pełen zagrożeń i drapieżców, a człowiek na tym poziomie podbija, dominuje, przechytrza;
– Występowanie: podstawa feudalnych imperiów, zbuntowana młodzież, czarne charaktery z filmów o Jamesie Bondzie;
– 20% populacji, 5% władzy.

Niebieski
– Porządek życia narzuca kodeks postępowania z określonym kierunkiem i celem;
– Obowiązują niezmienne i absolutne zasady „dobra i zła”;
– Posłuszeństwo na zasadzie „porządku”, impulsywność hamowana przez poczucie winy;
– Występowanie: sztywne hierarchie społeczne, dickensowska Anglia, rycerskie kodeksy honorowe, harcerstwo, patriotyzm.

Pomarańczowy
– Od mentalności tłumu przechodzi do osiągnięć naukowych, poszukiwania prawdy w kategorii indywidualistycznych;
– Postrzeganie świata jako dobrze naoliwionej maszyny;
– Prawa natury, które rządzą światem można poznać i wykorzystać do swoich celów;
– Nastawienie na zdobywanie osiągnięć, również materialnych;
– Ważny jest prestiż, wiedza ekspercka i nauka;
– Życie można porównać do szachownicy, rozgrywamy partie, a Ci co zwyciężą rządzą przegranymi
– Występowanie: spółki komercyjne, państwa związkowe, Wall Street, przemysł kosmetyczny, kolonializm, Zimna Wojna, materializm.

Zielony
– Ludzki duch chce być uwolniony od żądzy i podziałów;
– Duża wrażliwość ekologiczna, uczucia opiekuńcze, ważne jest życie społeczne i ludzkie więzi;
– Nacisk na związki i dialog;
– Liczy się człowiek;
– Występowanie: psychologia humanistyczna, teologia, ruchy mniejszości, głęboka ekologia

Żółty
– Zwany również integrującym.
– Elastyczność, funkcjonalność, spontaniczność
– Wiedza i kompetencja zajmuje miejsce władzy

Turkusowy
– Inaczej nazwany holistycznym
– Uniwersalny system integrujących energii
– Wielorakie poziomy splecione w jeden
– Żywy, świadomy uniwersalny porządek
– Turkusowe myślenie używa całej spirali – widzi różne poziomy.

Jakie ma to zastosowanie w biznesie i życiu? 

O tym i o innych aspektach już w drugiej części artykułu.

Źródła:

1. „ZARZĄDZANIE FIRM ZORIENTOWANI NA WARTOŚCI – ANALIZA SYSTEMÓW/GRUP WARTOŚCI” Natalia Domaniewska, Agnieszka Więckowska Koło Naukowe „Ludzie-Biznes-Technologie”, Politechnika Łódzka w: ”Aktualne problemy zarządzania małymi i średnimi przedsiębiorstwami”, s.292-302

2. „Psychologia integralna. Świadomość, duch, Psychologia, terapia” Ken Wilber, s. 34-39